ความสำเร็จที่แท้จริงไม่ใช่เรื่องของโชคชะตาหรือการรอคอยโอกาสที่ลอยมาหา แต่คือผลลัพธ์จากการสร้าง "ฐานรากทางความคิด" (Mindset) ที่แข็งแกร่งและยืดหยุ่น จากการถอดบทเรียนชีวิตของ คุณซาร่า (อภิสรา แช่ลี) ผู้ก้าวจากต้นทุนชีวิตที่ติดลบสู่เส้นทางระดับสากล และคุณบอย (คุณชัยรัตน์ แสงสรทวีศักดิ์) เกษตรกรผู้พลิกฟื้นผืนดินด้วยแนวคิดธุรกิจชุมชน เราพบว่าหัวใจสำคัญของการเติบโตคือการมีระบบความคิดที่สามารถเปลี่ยน "ความเปราะบาง" ให้กลายเป็น "ทรัพยากรที่ทรงพลัง"
"ความเปราะบางหรือความด้อยโอกาสของคุณ เป็นความเข้มแข็งที่สุดที่คุณสามารถมีได้ หากคุณมีการฟื้นตัวที่สูง มีวินัย และมีการเรียนรู้อยู่เสมอ" — ซาร่า (อภิสรา แช่ลี), Chairperson of the ASEAN Youth Volunteer Program 2022
วิเคราะห์และสร้างเสาหลัก 3 ประการที่จะเปลี่ยนชีวิตคุณ
จากสภาวะขาดแคลนสู่ความมั่งคั่งทางจิตใจและผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม
เสาหลักที่ 1 High Resilience (การฟื้นตัวที่สูง)
High Resilience ไม่ใช่เพียงแค่ความอดทนต่อความยากลำบาก แต่คือ "ทักษะการฟื้นตัวและแรงดีดกลับ" ที่แข็งแกร่งกว่าเดิม
กรณีศึกษาเชิงลึก ในช่วงอายุ 17-18 ปี คุณซาร่าเผชิญกับภาวะวิกฤตเมื่อต้องออกจากมูลนิธิสงเคราะห์ฯ โดยที่มูลนิธิสนับสนุนเพียง "ค่าเทอม" แต่ไม่มีเงินสำหรับ "ค่าครองชีพ" เลยแม้แต่บาทเดียว เธอต้องใช้ชีวิตด้วยขนมปังเพียงหนึ่งห่อต่อวัน แต่สิ่งที่ทำให้เธอผ่านพ้นมาได้ไม่ใช่แค่ความอดทน แต่คือ Resourcefulness (ความฉลาดทางทรัพยากร) โดยการกล้าก้าวออกจาก Comfort Zone ไปปรึกษาอาจารย์ที่ปรึกษา (Advisor) เพื่อแสวงหาทุนการศึกษาและโอกาสทำงานพิเศษ
3 องค์ประกอบสำคัญของการมี High Resilience
• การยอมรับความจริงโดยไร้อคติ มองเห็นความลำบากเป็นเพียง "ตัวแปร" ในสมการ ไม่ใช่บทสรุปของชีวิต
• การแสวงหาตัวช่วยและทรัพยากร Resilience ที่ฉลาดคือการรู้ว่าเมื่อไหร่ควรขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญหรือ Advisor
• การเปลี่ยนวิกฤตเป็นแรงขับ (Fueling Scarcity) ใช้ความขาดแคลนเป็นทรัพยากรผลักดันให้ต้องดิ้นรนและเติบโตจนก้าวข้ามขีดจำกัดเดิม
การฟื้นตัวที่รวดเร็วคือจุดเริ่มต้น แต่การจะรักษาทิศทางให้มั่นคงต้องอาศัยกลไกที่เรียกว่า "วินัย"
เสาหลักที่ 2 Discipline (วินัยเหนือแรงบันดาลใจ)
วินัยคือเครื่องยนต์ที่ทำงานอย่างต่อเนื่อง
แม้ในวันที่ "แรงบันดาลใจ" มอดดับลง ในการทำงานระดับสากลวินัยคือสิ่งที่คัดกรองมืออาชีพออกจากมือสมัครเล่น
วินัยคือสิ่งที่จะเปลี่ยนความฝันให้กลายเป็นความจริง
แต่ทิศทางของวินัยต้องถูกกำกับด้วยการเรียนรู้ที่เท่าทันโลก
เสาหลักที่ 3 Learning Mindset (การ recalibrate เลนส์สายตา)
การเรียนรู้ตลอดชีวิตคือการไม่ทำตัวเป็น "น้ำเต็มแก้ว" แต่คือการกล้า "เปลี่ยนแว่นตา" เพื่อมองโลกผ่านเลนส์คู่ใหม่ที่แหลมคมกว่าเดิม
กลยุทธ์เชิงรุกเพื่อสร้าง Learning Mindset
1. การเรียนรู้เพื่อก้าวข้ามขีดจำกัด (Scaling Skills) เช่นการฝึกภาษาอังกฤษด้วยตนเองผ่าน YouTube เพื่อนำโครงการของชุมชนไปนำเสนอบนเวทีโลก
2. การแก้ไขข้อผิดพลาดเพื่อต่อยอด (Reframing Mistakes) มองความล้มเหลวเป็น "Data" ชุดหนึ่งเพื่อนำไปพัฒนาความสำเร็จในพื้นที่ใหม่ๆ
3. การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีระดับสูง (Advanced Application) การมี Learning Mindset ในปัจจุบันหมายถึงการเปิดใจรับเทคโนโลยี เช่น Digital Governance และ Blockchain เพื่อนำมาสร้างระบบที่โปร่งใส ตรวจสอบได้ และรวดเร็วให้กับชุมชน
การสังเคราะห์ กระบวนการเปลี่ยนความเปราะบางสู่ "Global Leadership"
คุณซาร่าพิสูจน์ให้เห็นว่า "จุดด้อย" ในสายตาสังคม (การเป็นเด็กกำพร้า/การขาดโอกาส) สามารถถูกพลิกให้เป็น "จุดแข็งที่หาใครเปรียบไม่ได้" เมื่อรวมเข้ากับ 3 เสาหลัก จนทำให้เธอก้าวสู่ระดับปริญญาโทด้านนโยบายสาธารณะ (Master of Public Policy) และเป็นผู้นำเยาวชนอาเซียน
• Identify Vulnerability ยอมรับจุดอ่อนอย่างซื่อสัตย์ (เช่น การขาดแคลนต้นทุน)
• Strategic Resourcefulness ใช้ความพยายามที่มากกว่า (Self-taught) ในการแสวงหาเครื่องมือที่จำเป็น
• Value Creation นำประสบการณ์ความลำบากมาเป็น "Storytelling" ที่ทรงพลัง เพื่อสื่อสารเรื่องการแก้ไขปัญหาและการเป็นผู้นำ (Leadership) ในระดับสากล
พลังชีวิตและความสุข หัวใจของความสำเร็จที่สมบูรณ์
ความสำเร็จจะไร้ความหมายหากปราศจากความสุขในระหว่างทาง คุณบอย (ดอยเติมสุข) ได้ถอดบทเรียนจากการทำเกษตรเคมีที่นำไปสู่ ปัญหาสุขภาพและระบบนิเวศล่มสลาย จนต้องหันมาใช้เครื่องมือ CBMC (Community Business Model Canvas) เพื่อสร้างแนวคิดใหม่
ปรัชญา "Work is Life, Life is Work"
• Enjoy the Process การมีความสุขกับการลงมือทำ (เช่น การขุดบ่อด้วยมือ) มีค่าเท่ากับผลลัพธ์ของงาน
• Prana (พลังชีวิต) การสร้างผลผลิตที่มีพลังชีวิตสูง (Prana) ซึ่งจะสูงที่สุดในผลผลิตที่สดใหม่และไม่ผ่านเคมี พลังนี้จะลดลงเมื่อผ่านการแปรรูปหรือแช่แข็ง การมอบอาหารที่มีพลังชีวิตคือการมอบสุขภาพดีให้ผู้คน
• Win-Win Philosophy การพัฒนาทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภคให้เติบโตไปด้วยกัน โดยไม่มีฝ่ายใดรู้สึกว่าตนกำลัง "ช่วย" อีกฝ่าย แต่คือการได้รับประโยชน์ร่วมกันอย่างเท่าเทียม
3 ข้อดีของการสนุกกับขั้นตอน
1. ความสุขที่ไม่ต้องรอ ผลผลิตที่งดงามเกิดจากจิตใจที่เบิกบานในขณะทำ
2. คุณภาพที่ดึงดูดใจ งานที่ทำด้วยความสนุกจะมีความประณีตและกลายเป็น Soft Power โดยธรรมชาติ
3. ความยั่งยืนของชุมชน เมื่อเรามีความสุข ชุมชนและโลกจะได้รับพลังงานด้านบวกนั้นไปด้วย
การเดินทางที่ออกแบบเองได้
ความสำเร็จไม่ใช่จุดหมายปลายทาง แต่เป็นรูปแบบการใช้ชีวิตที่คุณเลือกออกแบบเองได้ ไม่ว่าคุณจะเริ่มต้นจากจุดที่ติดลบแค่ไหน ฐานราก 3 เสาหลักนี้จะช่วยให้คุณก้าวเดินได้อย่างมั่นคง
"Your vulnerability is your greatest strength as long as you have High Resilience, Discipline, and Learning Mindset."
(ความเปราะบางของคุณคือความเข้มแข็งที่ยิ่งใหญ่ที่สุด ตราบเท่าที่คุณมีการฟื้นตัวที่สูง มีวินัย และมีแนวคิดในการเรียนรู้)
จดจำไว้ว่า
• จง Resourceful เมื่อเผชิญความขาดแคลน
• จง รักษาหน้าที่ แม้ในวันที่ไร้แรงบันดาลใจ
• จง Recalibrate เลนส์สายตาของคุณอยู่เสมอ
• และจง สนุกกับขั้นตอน เพราะ "งานคือชีวิต และชีวิตคืองานที่งดงาม"
ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย AM 1467 KHz
วันพฤหัสบดี เวลา 18.00 – 19.00 น.
ทำอย่างไรให้เกษตรกรไทย Go inter ตอน 1
ทำอย่างไรให้เกษตรกรไทย Go inter ตอน 2
หมายเหตุ:
เนื้อหาหลักของบทความนี้เป็นการสังเคราะห์และวิเคราะห์จากการพูดคุยของ รศ.ดร.อาวรณ์ โอภาสพัฒนกิจ , คุณชัยรัตน์ แสงสรทวีศักดิ์ , คุณอภิสรา แซ่ลี (คุณซาร่า) ในหัวข้อเรื่อง ทำอย่างไรให้เกษตรกรไทย Go inter จากรายการ “คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน” EP.25
หากมีข้อผิดพลาดประการใด ผู้เขียนขออภัยมา ณ โอกาสนี้ และขอขอบคุณ วิทยากร ทั้ง 3 ท่าน เป็นอย่างสูง
สำหรับการแบ่งปันเรื่องราวและแรงบันดาลใจในครั้งนี้
เรียบเรียง/บทความโดย ดลรวี ภัทรกุลพิมล
- โปรดิวเซอร์รายการ “คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน”
- ที่ปรึกษานโยบายสาธารณะจากฐานชุมชน
- Public Policy Advisor for Community-Driven Systemic Change
คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน
รายการที่จะนำคุณไปสัมผัสกับ อัตลักษณ์ท้องถิ่น ภูมิปัญญาไทย
เศรษฐกิจพอเพียง และแนวคิดดีๆ จากบุคคลต้นแบบ ปราชญ์ชาวบ้าน
เพื่อเป็นพลังสรรค์สร้าง คุณภาพชีวิตทีดี อย่างยั่งยืน
- ออกอากาศทาง สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย วิทยุเพื่อการเรียนรู้และเตือนภัย ภาคกลาง AM 1467 KHz ทุก วันพฤหัสบดี เวลา 18.00 น. - 19.00 น. และ
- ออกอากาศทางช่องทาง Live Streaming ผ่าน Facebook Live "คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน" ทุก วันพฤหัสบดี เวลา 18.00 น. - 19.00 น. และ
- สามารถมารับชมย้อนหลังผ่านทาง Youtube ช่อง "คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน" ได้อีกช่องทางหนึ่ง...
เพจ & Youtube : รายการคุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน
เกี่ยวกับเรา : รายการ "คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน" เราคือใคร?
