DSDW Portal แพลตฟอร์มอาสาสมัครของประเทศไทย


ชวนคุณมาเป็นพลังเล็ก ๆ ที่ยิ่งใหญ่ กับ DSDW Portal
แพลตฟอร์มอาสาสมัครของประเทศไทย

ในโลกที่การเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว “การให้” ไม่ใช่เพียงเรื่องของคนบางกลุ่มอีกต่อไป แต่กลายเป็นพลังสำคัญที่ทุกคนสามารถมีส่วนร่วมได้ และวันนี้ โอกาสนั้นอยู่ใกล้แค่ปลายนิ้วของคุณ ผ่าน DSDW Portal แพลตฟอร์มอาสาสมัครจากกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ ที่ถูกออกแบบมาเพื่อเชื่อมโยง “คนที่อยากให้” เข้ากับ “พื้นที่ที่ต้องการ”

DSDW Portal คืออะไร?

DSDW Portal คือศูนย์รวมข้อมูลอาสาสมัครของประเทศไทย ที่เปิดพื้นที่ให้ประชาชนทุกคนได้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาสังคมอย่างเป็นระบบ ไม่ว่าคุณจะเป็นนักเรียน นักศึกษา คนทำงาน หรือผู้เกษียณ ทุกคนสามารถมีบทบาทในการสร้างสังคมที่ดีขึ้นได้ผ่านแพลตฟอร์มนี้

แพลตฟอร์มนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่ที่ลงทะเบียน แต่เป็น “สะพาน” ที่เชื่อมโยงคุณกับโอกาสในการทำความดีในหลากหลายรูปแบบ ทั้งงานจิตอาสา การช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาส การพัฒนาชุมชน หรือแม้แต่การแบ่งปันความรู้และทักษะของคุณให้เกิดประโยชน์ต่อสังคม

ทำไมต้องลงทะเบียนเป็นอาสาสมัครกับ DSDW Portal?

การลงทะเบียนใน DSDW Portal ไม่ใช่แค่การกรอกข้อมูล แต่คือการประกาศตัวว่า “คุณพร้อมเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลง” โดยประโยชน์ที่คุณจะได้รับ ได้แก่

  •  เป็นส่วนหนึ่งของฐานข้อมูลอาสาสมัครระดับประเทศ
  •  เข้าถึงโอกาสในการทำกิจกรรมจิตอาสาที่หลากหลาย
  •  สร้างเครือข่ายกับอาสาสมัครจากทั่วประเทศ
  •  มีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนสังคมไทยอย่างเป็นรูปธรรม


ที่สำคัญ ข้อมูลของคุณจะช่วยให้หน่วยงานสามารถวางแผนและพัฒนาระบบอาสาสมัครของประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น


เริ่มต้นง่าย ๆ เพียงไม่กี่ขั้นตอน

คุณสามารถเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายอาสาสมัครไทยได้ทันที โดยเข้าไปที่

จากนั้นเลือกกรอกข้อมูลในหัวข้อ “ทะเบียนอาสาสมัครแห่งประเทศไทย” เพื่อบันทึกข้อมูลของคุณเข้าสู่ระบบ

เพราะการให้…เริ่มต้นที่ตัวเรา

สังคมที่เข้มแข็งไม่ได้เกิดจากคนคนเดียว แต่เกิดจาก “พลังเล็ก ๆ ของคนจำนวนมาก” ที่รวมกันเป็นพลังยิ่งใหญ่ DSDW Portal จึงไม่ใช่แค่แพลตฟอร์ม แต่คือโอกาสในการสร้างความหมายให้กับชีวิต และส่งต่อคุณค่าให้กับผู้อื่น

วันนี้…คุณอาจเริ่มต้นด้วยการกรอกข้อมูลเพียงไม่กี่นาที แต่สิ่งที่คุณจะได้กลับมา คือโอกาสในการเปลี่ยนแปลงชีวิตของใครอีกหลายคน

มาร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการให้ และร่วมกันสร้างสังคมไทยที่น่าอยู่ไปด้วยกันนะครับ...

 

บทความ : ดลรวี ภัทรกุลพิมล
  • โปรดิวเซอร์รายการ “คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน”
  • ที่ปรึกษานโยบายสาธารณะจากฐานชุมชน 
  • Public Policy Advisor for Community-Driven Systemic Change 

คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน รายการที่จะนำคุณไปสัมผัสกับ อัตลักษณ์ท้องถิ่น ภูมิปัญญาไทย เศรษฐกิจพอเพียง และแนวคิดดีๆ จากบุคคลต้นแบบ ปราชญ์ชาวบ้าน เพื่อเป็นพลังสรรค์สร้าง คุณภาพชีวิตทีดี อย่างยั่งยืน

  • ออกอากาศทาง สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย วิทยุเพื่อการเรียนรู้และเตือนภัย ภาคกลาง AM 1467 KHz ทุก วันพฤหัสบดี เวลา 18.00 น. - 19.00 น. และ
  • ออกอากาศทางช่องทาง Live Streaming ผ่าน Facebook Live "คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน" ทุก วันพฤหัสบดี เวลา 18.00 น. - 19.00 น. และ
  • สามารถมารับชมย้อนหลังผ่านทาง Youtube ช่อง "คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน" ได้อีกช่องทางหนึ่ง...

เพจ & Youtube : รายการคุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน

เกี่ยวกับเรา : รายการ "คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน" เราคือใคร?

ป.ล. หากบทความนี้มีประโยชน์ ฝากช่วยกันแชร์ บทความนี้ส่งต่อๆ ออกไปสู่กลุ่มผู้คนวงกว้างให้ได้รับคุณประโยชน์... แบ่งปันความรู้ดีๆ กันนะครับ หนึ่งความรู้ หนึ่งความคิดดีๆ อาจจะเปลี่ยน ช่วยเหลือ ผู้คน และสังคมได้นะครับ และที่สำคัญสิ่งเล็กๆ ที่ท่านทำในวันนี้สามารถเปลี่ยนแปลงโลกนี้ให้ดียิ่งขึ้นได้ ขอขอบคุณทุกท่านจากหัวใจ ไว้ ณ โอกาสนี้นะครับ... แล้วกลับมาพบกันใหม่ในบทความต่อๆไปนะครับผม ^_^
Labels: , , ,

ปีแห่งอาสาสมัครสากล พลังเล็ก ๆ ที่เปลี่ยนโลกได้จริง

 

เราคืออาสาสมัครชาวไทย
จากพื้นที่จริง สู่การเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ

สวัสดีครับ ผม ดลรวี ภัทรกุลพิมล หรือที่หลายคนรู้จักในชื่อ “ครูพี่ลี” ผมเป็นอาสาสมัครชาวไทย เส้นทางของการทำงานอาสาสมัครสำหรับผม ไม่ได้เป็นเพียงการ “ช่วยเหลือ” ในความหมายทั่วไป แต่คือกระบวนการเรียนรู้ที่ลึกซึ้งต่อชีวิต ผู้คน และโครงสร้างของสังคม

งานอาสาสอนให้ผมเข้าใจว่า “ชุมชน” ไม่ใช่เพียงพื้นที่ทางภูมิศาสตร์ แต่คือระบบความสัมพันธ์ที่มีชีวิต เต็มไปด้วยเรื่องราว ประสบการณ์ และภูมิปัญญาที่มีคุณค่า หน้าที่ของผมจึงไม่ใช่แค่การลงพื้นที่หรือการเล่าเรื่อง แต่คือการทำหน้าที่เป็น “ผู้แปล” ที่นำประสบการณ์ชีวิตจริงของชุมชน มาถอดรหัสให้กลายเป็น Policy Insight และข้อเสนอเชิงยุทธศาสตร์ เพื่อสนับสนุนการออกแบบนโยบายและโครงการพัฒนาที่ใช้ได้จริง ลดความเสี่ยง และตอบโจทย์ชีวิตผู้คนอย่างแท้จริง

จากการทำงานภาคสนามอย่างต่อเนื่อง ควบคู่กับการผลิตรายการ “คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน” ผมมีโอกาสได้ทำงานร่วมกับเกษตรกร ผู้นำชุมชน ครอบครัว ครูจิตอาสา และเครือข่ายท้องถิ่นในหลากหลายพื้นที่ทั่วประเทศ สิ่งที่ได้เรียนรู้ไม่ใช่เพียง “ปัญหา” แต่คือ “ศักยภาพ” ที่ซ่อนอยู่ในชุมชน ทั้งความเข้มแข็งของเครือข่าย การพึ่งพาตนเอง และรูปแบบเศรษฐกิจฐานรากที่สามารถเติบโตอย่างยั่งยืน

บทบาทของผมจึงก้าวข้ามจากการเป็นผู้สื่อสาร ไปสู่การเป็น “ผู้ถอดโครงสร้าง” ที่มองเห็นทั้งปัญหา จุดแข็ง และกลไกภายในของชุมชนอย่างเป็นระบบ ก่อนจะเชื่อมโยงสิ่งเหล่านี้เข้ากับกรอบนโยบาย ยุทธศาสตร์สังคม และการออกแบบโครงการ เพื่อให้การพัฒนาไม่ใช่เพียงการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า แต่เป็นการสร้างการเปลี่ยนแปลงในระดับโครงสร้างอย่างแท้จริง

ในโลกที่ความท้าทายมีความซับซ้อนมากขึ้น อาสาสมัครจึงไม่ใช่แค่ “แรงงานใจ” แต่คือ “นักพัฒนาเชิงระบบ” ที่สามารถเชื่อมโยงพื้นที่จริงกับระดับนโยบายได้อย่างมีประสิทธิภาพ และนี่เองคือพลังสำคัญในการขับเคลื่อนประเทศจากฐานราก

แนวคิดนี้สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของ International Year of Volunteers ซึ่งริเริ่มโดย United Nations ที่ต้องการให้โลกเห็นว่า “อาสาสมัคร” ไม่ใช่เพียงผู้ช่วย แต่คือ “หุ้นส่วนการพัฒนา” ที่มีบทบาทสำคัญต่อการเปลี่ยนแปลงสังคมในทุกระดับ

ในบริบทของสังคมไทย “จิตอาสา” ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่เป็นวัฒนธรรมที่ฝังรากลึกมาอย่างยาวนาน ตั้งแต่การลงแขกในนา การช่วยงานบุญ ไปจนถึงการรวมพลังแก้ปัญหาชุมชน เพียงแต่ในยุคปัจจุบัน เราจำเป็นต้องยกระดับพลังนี้ให้ทันต่อความท้าทายใหม่ ๆ ไม่ว่าจะเป็นวิกฤตสิ่งแวดล้อม ความเหลื่อมล้ำ หรือการพัฒนาที่ยั่งยืน

ขณะเดียวกัน โลกดิจิทัลได้เปิดโอกาสให้งานอาสาสมัครก้าวไกลยิ่งขึ้น จากเดิมที่จำกัดอยู่ในพื้นที่ กลายเป็นการทำงานที่เชื่อมโยงกันได้ข้ามภูมิภาค ผ่านการสื่อสาร การเรียนรู้ และการระดมพลังจากผู้คนหลากหลายกลุ่ม เทคโนโลยีจึงไม่ใช่แค่เครื่องมือ แต่คือ “ตัวเร่ง” ที่ทำให้พลังของอาสาสมัครขยายผลได้อย่างไร้ขีดจำกัด

อย่างไรก็ตาม การทำงานอาสาสมัครให้เกิดผลลัพธ์ที่ยั่งยืน ไม่อาจพึ่งพาเพียงความตั้งใจ แต่ต้องมีระบบสนับสนุนที่ดี ทั้งในด้านนโยบาย เครือข่ายความร่วมมือ และการพัฒนาศักยภาพของอาสาสมัคร เพื่อให้การลงมือทำแต่ละครั้งนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่จับต้องได้

ผมเชื่อว่า การเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืน ไม่ได้เริ่มจากนโยบายที่สวยงามเพียงอย่างเดียว แต่เริ่มจากความเข้าใจชีวิตจริงของผู้คน และการลงมือทำอย่างต่อเนื่องในพื้นที่จริง อาสาสมัครจึงเป็นสะพานสำคัญที่เชื่อม “เสียงของชุมชน” ไปสู่ “การตัดสินใจระดับนโยบาย”

และนี่คือเหตุผลที่ผมยังคงยืนอยู่บนเส้นทางนี้ เส้นทางของการเป็นอาสาสมัคร ที่ไม่เพียงแค่ช่วยเหลือ แต่ร่วมสร้างการเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นจริงในสังคมไทย

เพราะท้ายที่สุดแล้ว พลังของอาสาสมัคร อาจเริ่มจากคนเพียงหนึ่งคน แต่เมื่อรวมกันแล้ว ย่อมเปลี่ยนโลกได้จริงนั่นเองครับ...

บทความโดย ดลรวี ภัทรกุลพิมล

  • โปรดิวเซอร์รายการ “คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน”
  • ที่ปรึกษานโยบายสาธารณะจากฐานชุมชน 
  • Public Policy Advisor for Community-Driven Systemic Change 

คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน รายการที่จะนำคุณไปสัมผัสกับ อัตลักษณ์ท้องถิ่น ภูมิปัญญาไทย เศรษฐกิจพอเพียง และแนวคิดดีๆ จากบุคคลต้นแบบ ปราชญ์ชาวบ้าน เพื่อเป็นพลังสรรค์สร้าง คุณภาพชีวิตทีดี อย่างยั่งยืน

  • ออกอากาศทาง สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย วิทยุเพื่อการเรียนรู้และเตือนภัย ภาคกลาง AM 1467 KHz ทุก วันพฤหัสบดี เวลา 18.00 น. - 19.00 น. และ
  • ออกอากาศทางช่องทาง Live Streaming ผ่าน Facebook Live "คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน" ทุก วันพฤหัสบดี เวลา 18.00 น. - 19.00 น. และ
  • สามารถมารับชมย้อนหลังผ่านทาง Youtube ช่อง "คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน" ได้อีกช่องทางหนึ่ง...

เพจ & Youtube : รายการคุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน

เกี่ยวกับเรา : รายการ "คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน" เราคือใคร?

ป.ล. หากบทความนี้มีประโยชน์ ฝากช่วยกันแชร์ บทความนี้ส่งต่อๆ ออกไปสู่กลุ่มผู้คนวงกว้างให้ได้รับคุณประโยชน์... แบ่งปันความรู้ดีๆ กันนะครับ หนึ่งความรู้ หนึ่งความคิดดีๆ อาจจะเปลี่ยน ช่วยเหลือ ผู้คน และสังคมได้นะครับ และที่สำคัญสิ่งเล็กๆ ที่ท่านทำในวันนี้สามารถเปลี่ยนแปลงโลกนี้ให้ดียิ่งขึ้นได้ ขอขอบคุณทุกท่านจากหัวใจ ไว้ ณ โอกาสนี้นะครับ... แล้วกลับมาพบกันใหม่ในบทความต่อๆไปนะครับผม ^_^
Labels: ,

วิศวกรสังคม จิตวิญญาณนักพัฒนาชุมชน “คนของพระราชา”

 

วิศวกรสังคม ถอดรหัสจิตวิญญาณนักพัฒนาชุมชนรุ่นใหม่ “คนของพระราชา”

หากย้อนกลับไปในยุคเริ่มต้นของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 1 ประเทศไทยเคยเผชิญกับศัตรูตัวร้ายที่เรียกว่าความ “โง่ จน เจ็บ” ซึ่งเป็นรากเหง้าของปัญหาความเหลื่อมล้ำมาอย่างยาวนาน เมื่อเวลาล่วงเลยมาจนถึงฉบับที่ 13 ในปัจจุบัน บริบทของโลกเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง โจทย์การพัฒนาจึงไม่ได้หยุดแค่การแก้ปัญหาพื้นฐาน แต่คือการสร้าง “ความยั่งยืน” จากภายใน “วิศวกรสังคม” (Social Engineer) จึงถูกออกแบบมาให้เป็นนวัตกรรมทางความคิดของมหาวิทยาลัยราชภัฏ เพื่อปั้นบัณฑิตให้เป็นนักจัดการปัญหามืออาชีพที่ทำงานได้ “ตรงเป้า” และมีหัวใจผูกพันกับท้องถิ่นอย่างแท้จริง

 ย้อนรอยรากเหง้า จาก “วิทยาลัยครู” สู่ “มหาวิทยาลัยราชภัฏ”

กว่า 131 ปีที่สถาบันแห่งนี้ทำหน้าที่เป็นแสงสว่างทางปัญญา ประวัติศาสตร์ของราชภัฏไม่ใช่เพียงการผลิตครู แต่คือวิวัฒนาการของการเป็น "ที่พึ่งของแผ่นดิน" ในทุกมิติ


หัวใจสำคัญที่หล่อเลี้ยงสถาบันนี้คือคำว่า "ราชภัฏ" ซึ่งหมายถึง "คนของพระราชา" นามพระราชทานที่รัชกาลที่ 9 ทรงมอบให้เพื่อย้ำเตือนบัณฑิตทุกคนว่า หน้าที่สูงสุดคือการรับใช้ประชาชนและยกระดับคุณภาพชีวิตในบ้านเกิดของตนเอง

เมื่อบทบาทเปลี่ยนจากผู้ผลิตครูสู่การเป็นที่พึ่งของท้องถิ่น
คำถามสำคัญคือเราจะสร้างบัณฑิตแบบใดเพื่อตอบโจทย์การพัฒนาที่ซับซ้อนในยุคนี้?

 

กำเนิด “วิศวกรสังคม” (Social Engineer) นวัตกรรมนักพัฒนาแห่งศตวรรษที่ 21

คำว่า "วิศวกรสังคม" ไม่ใช่เพียงชื่อเรียกเก๋ๆ แต่คือยุทธศาสตร์ที่เกิดขึ้นในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ภายใต้พระบรมราโชบายของรัชกาลที่ 10 ที่ทรงมีพระราชประสงค์ให้มหาวิทยาลัยราชภัฏทำงานให้ “ตรงเป้า” โดยมีองคมนตรี (พลเอก ดาวพงษ์ รัตนสุวรรณ) เป็นหัวแรงใหญ่ในการขับเคลื่อน

การผนึก “3 ศาสตร์” สู่การแก้ปัญหาอย่างยั่งยืน

วิศวกรสังคมถูกหล่อหลอมด้วยรากฐานความคิดที่บูรณาการศาสตร์ 3 ด้านเข้าด้วยกัน

  1. ศาสตร์ชาวบ้าน (ภูมิปัญญา) องค์ความรู้ดั้งเดิมที่มีอยู่ในรากเหง้าของทุกชุมชน

  2. ศาสตร์สากล (เทคโนโลยีสมัยใหม่) นวัตกรรม วิทยาศาสตร์ และเครื่องมือที่เท่าทันโลก

  3. ศาสตร์พระราชา (การวิจัยและทดลอง) การน้อมนำโครงการพระราชดำริกว่า 4,700 โครงการที่ผ่านการวิจัยและทำต้นแบบจนสำเร็จมาปรับใช้

วิศวกรสังคมจึงเปรียบเสมือน “นักจัดการปัญหามืออาชีพ” ที่ใช้ ทัศนคติเชิงบวก (Positive Thinking) เป็นพลังขับเคลื่อน และใช้การคิดอย่างเป็นระบบเพื่อสร้าง “ชุมชนพลังบวก” ที่สู้ไม่ถอยต่ออุปสรรค

วิศวกรสังคมไม่ใช่เพียงชื่อเรียกใหม่ แต่คือการยกระดับทักษะ
จากนักพัฒนา แบบเดิมสู่การเป็นนักจัดการปัญหามืออาชีพ

 

การเปรียบเทียบ นักพัฒนาชุมชนในอดีต VS วิศวกรสังคมยุคใหม่

เพื่อให้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง วิศวกรสังคมคือการ "อัปสกิล" (Up-skill) เครื่องมือและวิธีการทำงานให้มีประสิทธิภาพสูงสุด

การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้ทิ้งรากเหง้าเดิม แต่เป็นการ 'อัปสกิล'
เพื่อให้เท่าทันความเปลี่ยนแปลงของโลก
 

 เสาหลักและทักษะแห่งอนาคตของวิศวกรสังคม

หัวใจของวิศวกรสังคมถูกวางไว้บนพระบรมราโชบายด้านการศึกษา 4 ด้าน เพื่อสร้างผลลัพธ์ที่จับต้องได้

  • 1) ทัศนคติที่ถูกต้อง (Attitude) มีวิสัยทัศน์และยุทธศาสตร์การพัฒนาที่ชัดเจน มองเห็นเป้าหมายในการรับใช้บ้านเมือง

  • 2) พื้นฐานชีวิตที่มั่นคงและมีคุณธรรม (Virtue) มีธรรมาภิบาล รู้จักแยกแยะผิดชอบชั่วดี และมีจิตใจที่เป็น "ไวยาวัจจมัย" (ยินดีช่วยเหลือผู้อื่น)

  • 3) มีงานทำ-มีอาชีพ (Employment) การพัฒนาที่ล้มเหลวคือการพัฒนาที่คนยังยากจน วิศวกรสังคมต้องสร้างรายได้และความมั่นคงให้ชุมชนได้จริง

  • 4) เป็นพลเมืองดี (Citizenship) มีจิตอาสา (Public Mind) และไม่นิ่งดูดายต่อปัญหาของส่วนรวม

ทักษะ Soft Skills ที่ต้องมี

  • Self-Management จัดการอารมณ์และตัวเองให้พร้อมก่อนเริ่มพัฒนาผู้อื่น

  • Communication เป็นสะพานเชื่อมคนหลากวัยและหลากสาขาอาชีพ

  • Multiculturalism เข้าใจและยอมรับความหลากหลายทางวัฒนธรรม (พุทธ-คริสต์-อิสลาม)

ทักษะเหล่านี้คือเครื่องมือที่วิศวกรสังคมใช้ในการ
'เข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา' ตามรอยศาสตร์พระราชา

 

 กระบวนการทำงานเชิงรุก การบูรณาการศาสตร์และนวัตกรรม

วิศวกรสังคมใช้รูปแบบการทำงานแบบ "Training in the Trainer" โดยมหาวิทยาลัยทำหน้าที่เป็นคลังสมองและ "สะพานเชื่อม" นำความต้องการของชุมชนไปจับคู่กับความเชี่ยวชาญจาก บูรณาการ 5 คณะ (Interdisciplinary)

  • คณะครุศาสตร์ พัฒนาศูนย์เด็กเล็กและมหาวิทยาลัยผู้สูงอายุ

  • คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ทำกระบวนการชุมชนและงานวิจัยเชิงวัฒนธรรม

  • คณะวิทยาการจัดการ วางแผนต้นทุน การตลาด และการบัญชีชุมชน

  • คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ดูแลสิ่งแวดล้อม วิทยาศาสตร์สุขภาพ และนวัตกรรมสมุนไพร

  • คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม ออกแบบบรรจุภัณฑ์ วิศวกรรมพลังงาน และสถาปัตยกรรม (บ้านมั่นคง)

กรณีศึกษาความสำเร็จ

  • ตลาด 100 ปี ลำลูกกา วิศวกรสังคมดึง "จุดขาย" จากประวัติศาสตร์ที่น่าอัศจรรย์อย่าง "ร้านตัดเสื้อของจอมพล ป. พิบูลสงคราม" มาสร้างเป็น Storytelling เพื่อกระตุ้นการท่องเที่ยวและเศรษฐกิจชุมชน

  • การจัดการน้ำบางกรวย มหาวิทยาลัยทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมประสานวิชาการและงบประมาณ เพื่อผลักดันโครงการสร้างประตูน้ำมูลค่ากว่า 1,000 ล้านบาท เพื่อแก้ปัญหาน้ำท่วมเชิงระบบอย่างยั่งยืน

  • มหาวิทยาลัยผู้สูงอายุ เปลี่ยนทัศนคติจากผู้สูงอายุที่เป็น "ภาระ" ให้กลายเป็น "พลัง" ของแผ่นดินผ่านหลักสูตรการเรียนรู้ตลอดชีวิต

ท้ายที่สุดแล้ว เป้าหมายสูงสุดของวิศวกรสังคมไม่ใช่เพียงการทำโครงการให้จบ
แต่คือการสร้างความยั่งยืนให้เกิดขึ้นด้วยมือของคนในชุมชนเอง

 

 การเป็น “คนของพระราชา” ที่สร้างพลังบวกให้แผ่นดิน

3 Key Takeaways สำหรับนักพัฒนารุ่นใหม่

  1. มองปัญหาด้วย "อริยสัจ 4" วิเคราะห์ปัญหาเชิงระบบด้วยเหตุและผล (ทุกข์-สมุทัย-นิโรธ-มรรค) โดยใช้ Big Data เป็นฐานในการตัดสินใจ ไม่ใช่ใช้ความรู้สึก

  2. บูรณาการคือทางรอด งานพัฒนาคือสหวิทยาการ ต้องดึงความเชี่ยวชาญที่หลากหลายมาถักทอเข้าด้วยกัน เพื่อให้การแก้ปัญหานั้น "ตรงเป้า"

  3. จิตอาสาคือเข็มทิศ ความรู้จะมีค่าก็ต่อเมื่อนำไปใช้เพื่อผู้อื่น จิตใจที่สู้ไม่ถอยและความเสียสละคือคุณสมบัติสูงสุดของคนของพระราชา

"วิศวกรสังคมไม่ใช่แค่ชื่อตำแหน่ง แต่คือพันธกิจของ 'คนของพระราชา' ที่พร้อมจะสร้างการเปลี่ยนแปลงที่ตรงเป้า สู้ไม่ถอย เพื่อให้คุณภาพชีวิตที่ดีเกิดขึ้นได้จริงที่บ้านของเราเอง"


ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย AM 1467 KHz
วันพฤหัสบดี เวลา 18.00 – 19.00 น.

วิศวกรสังคม บทบาทมหาวิทยาลัยกับยุทธศาสตร์สร้างชุมชนพลังบวกที่ยั่งยืน ตอน 1
วิศวกรสังคม บทบาทมหาวิทยาลัยกับยุทธศาสตร์สร้างชุมชนพลังบวกที่ยั่งยืน ตอน 2

 

หมายเหตุ: เนื้อหาหลักของบทความนี้เป็นการสังเคราะห์และวิเคราะห์จากการพูดคุยของ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ณกมล ปุญชเขตต์ทิกุล อาจารย์สาขาวิชาพัฒนาชุมชน มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร ในหัวข้อเรื่อง วิศวกรสังคม บทบาทมหาวิทยาลัยกับยุทธศาสตร์สร้างชุมชนพลังบวกที่ยั่งยืน จากรายการ “คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน” EP.47 หากมีข้อผิดพลาดประการใด ผู้เขียนขออภัยมา ณ โอกาสนี้ และขอขอบคุณ  ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ณกมล ปุญชเขตต์ทิกุล เป็นอย่างสูง สำหรับการแบ่งปันเรื่องราวและแรงบันดาลใจในครั้งนี้

เรียบเรียง/บทความโดย ดลรวี ภัทรกุลพิมล

  • โปรดิวเซอร์รายการ “คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน”
  • ที่ปรึกษานโยบายสาธารณะจากฐานชุมชน 
  • Public Policy Advisor for Community-Driven Systemic Change 

คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน รายการที่จะนำคุณไปสัมผัสกับ อัตลักษณ์ท้องถิ่น ภูมิปัญญาไทย เศรษฐกิจพอเพียง และแนวคิดดีๆ จากบุคคลต้นแบบ ปราชญ์ชาวบ้าน เพื่อเป็นพลังสรรค์สร้าง คุณภาพชีวิตทีดี อย่างยั่งยืน

  • ออกอากาศทาง สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย วิทยุเพื่อการเรียนรู้และเตือนภัย ภาคกลาง AM 1467 KHz ทุก วันพฤหัสบดี เวลา 18.00 น. - 19.00 น. และ
  • ออกอากาศทางช่องทาง Live Streaming ผ่าน Facebook Live "คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน" ทุก วันพฤหัสบดี เวลา 18.00 น. - 19.00 น. และ
  • สามารถมารับชมย้อนหลังผ่านทาง Youtube ช่อง "คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน" ได้อีกช่องทางหนึ่ง...

เพจ & Youtube : รายการคุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน

เกี่ยวกับเรา : รายการ "คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน" เราคือใคร?

ป.ล. หากบทความนี้มีประโยชน์ ฝากช่วยกันแชร์ บทความนี้ส่งต่อๆ ออกไปสู่กลุ่มผู้คนวงกว้างให้ได้รับคุณประโยชน์... แบ่งปันความรู้ดีๆ กันนะครับ หนึ่งความรู้ หนึ่งความคิดดีๆ อาจจะเปลี่ยน ช่วยเหลือ ผู้คน และสังคมได้นะครับ และที่สำคัญสิ่งเล็กๆ ที่ท่านทำในวันนี้สามารถเปลี่ยนแปลงโลกนี้ให้ดียิ่งขึ้นได้ ขอขอบคุณทุกท่านจากหัวใจ ไว้ ณ โอกาสนี้นะครับ... แล้วกลับมาพบกันใหม่ในบทความต่อๆไปนะครับผม ^_^

Labels: ,

วิศวกรสังคม เมื่อมหาวิทยาลัยคือ "ฟันเฟือง" ขับเคลื่อนชุมชนพลังบวกให้ยั่งยืน

วิศวกรสังคม เมื่อมหาวิทยาลัยไม่ใช่แค่หอคอยงาช้าง
แต่คือ "ฟันเฟือง" ขับเคลื่อนชุมชนพลังบวกให้ยั่งยืน

ในประวัติศาสตร์การพัฒนาประเทศไทย ภาพจำที่แสนเจ็บปวดอย่างคำว่า "โง่ จน เจ็บ" คือโจทย์ใหญ่ที่ฝังรากลึกมาตั้งแต่แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 1 เมื่อปี พ.ศ. 2504 แม้เวลาจะผ่านไปหลายทศวรรษจนถึงยุคแผนฉบับที่ 13 ในปัจจุบัน เรายังคงตั้งคำถามเดิมว่า "จะทำอย่างไรให้ชุมชนไทยเข้มแข็งได้อย่างยั่งยืน?"

ในยุคที่โลกหมุนเร็วและซับซ้อน มหาวิทยาลัยจะยังคงวางตัวเป็น "หอคอยงาช้าง" ที่ผลิตเพียงตำราและใบปริญญาต่อไป หรือจะยอม "โน้มตัว" ลงมาเป็นเพื่อนคู่คิดของชาวบ้าน? วันนี้คำตอบไม่ได้อยู่ที่การสร้างตึกใหม่ แต่คือการสร้างตัวตนใหม่ที่เรียกว่า วิศวกรสังคม (Social Engineer) กลไกสำคัญที่จะเปลี่ยน "ความหวัง" ให้กลายเป็น "พลังบวก" ที่จับต้องได้จริง

 

ทำความรู้จัก "วิศวกรสังคม" นวัตกรผู้รื้อกำแพงความคิด และสร้างระบบชีวิตใหม่

คำว่า วิศวกรสังคม หรือ Social Engineer ไม่ใช่ชื่อตำแหน่งในโรงงาน แต่เป็นนิยามนวัตกรรมบุคคลที่เกิดขึ้นในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ตามพระบรมราโชบายของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 โดยมี พลเอก ดาวพงษ์ รัตนสุวรรณ องคมนตรี เป็นผู้รับพระราชทานนโยบายมาขับเคลื่อนเพื่อยกระดับมหาวิทยาลัยราชภัฏให้ตรงเป้าหมาย

วิศวกรสังคม แตกต่างจากวิศวกรทั่วไปตรงที่พวกเขาไม่ได้ออกแบบด้วยเหล็กหรือปูน แต่ใช้ "องค์ความรู้" ออกแบบโครงสร้างสังคม โดยเน้นการสร้าง New-skill ที่จำเป็นต่อศตวรรษที่ 21 ดังนี้

  • นักคิดและนักสังเกต (Systematic Thinking) มองเห็นปัญหาเป็นระบบ เห็นความเชื่อมโยงของเหตุและผล ไม่มองแค่ยอดน้ำแข็งที่ลอยพ้นน้ำ

  • การบริหารจัดการอารมณ์ (Emotion Management) ทักษะสำคัญในการทำงานภายใต้ความกดดัน และการรับมือกับความเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็ว

  • การสื่อสารในสังคมพหุวัฒนธรรม ความสามารถในการเข้าถึงและยอมรับความแตกต่าง ไม่ว่าจะเป็นความเชื่อ ศาสนา หรือวิถีชีวิต เพื่อสร้างความร่วมมือ

  • นวัตกรชุมชน การใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมมาแก้ปัญหาพื้นฐาน (Self-management) เพื่อให้ชุมชนพึ่งพาตนเองได้ก่อนจะรอความช่วยเหลือจากภายนอก

"วิศวกรสังคม คือการจุดระเบิดในตัวคนรุ่นใหม่ ให้เกิดความเป็น จิตอาสา หรือ จิตสาธารณะ (Public Mind) เพื่อให้เขาสามารถสื่อสารและอยู่ร่วมกับสังคมพหุวัฒนธรรมได้อย่างสร้างสรรค์"

 

ราชภัฏ 38 แห่ง พลังเครือข่ายและ Big Data ของปวงชน 

มหาวิทยาลัยราชภัฏไม่ใช่เพียงสถาบันการศึกษาที่มีอายุยาวนานถึง 131 ปี แต่คือ "มหาวิทยาลัยเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น" อย่างแท้จริง ท่ามกลาง พ.ร.บ. มหาวิทยาลัยราชภัฏ พ.ศ. 2547 ทั้งหมด 70 มาตรา มีหัวใจสำคัญอยู่ที่ มาตรา 7 และ มาตรา 8 ที่ระบุภารกิจชัดเจนในการวิจัยและสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชน

ความเจ๋งของราชภัฏในยุคใหม่คือการสร้าง Network Effect ผ่าน Big Data ทั่วประเทศ เมื่อชุมชนใดก็ตามจับมือทำงานร่วมกับมหาวิทยาลัยราชภัฏแห่งหนึ่ง นั่นเท่ากับว่าชุมชนนั้นได้เข้าถึงฐานข้อมูลนวัตกรรมและคลังปัญญาของราชภัฏอีก 37 แห่งทั่วประเทศ นี่คือการเชื่อมโยงโครงข่ายการพัฒนาที่ทรงพลังที่สุดในประเทศไทย เพื่อบรรลุพระบรมราโชบาย 4 ด้าน

  1. มีทัศนคติที่ถูกต้องต่อบ้านเมือง (มียุทธศาสตร์และวิสัยทัศน์ที่ชัดเจน)

  2. มีพื้นฐานชีวิตที่มั่นคงและมีคุณธรรม (มีธรรมาภิบาลในการพัฒนา)

  3. มีงานทำและมีอาชีพ (เน้นเศรษฐกิจชุมชนที่ยั่งยืน)

  4. เป็นพลเมืองดี (มี จิตอาสา และความรับผิดชอบต่อส่วนรวม) 


"ศาสตร์พระราชา" และ 3 พลังองค์ความรู้ แก้โจทย์ Materialism vs Spiritualism

โลกปัจจุบันประสบปัญหาความไม่สมดุล เมื่อวัตถุเจริญรุดหน้าแต่จิตใจกลับเปราะบาง การใช้ ศาสตร์พระราชา (King’s Philosophy) จึงเป็นกุญแจสำคัญในการสร้างความสมดุล โดยบูรณาการ 3 ศาสตร์หลักเข้าด้วยกัน

  1. ศาสตร์ชาวบ้าน (Local Wisdom) ภูมิปัญญาดั้งเดิมที่ฝังอยู่ในสายเลือดของคนในพื้นที่

  2. ศาสตร์สมัยใหม่ (Modern Science) เทคโนโลยี นวัตกรรม และแพลตฟอร์มดิจิทัลจากต่างประเทศ

  3. ศาสตร์พระราชา (King’s Philosophy) หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และบทเรียนจากการลงมือทำจริงในโครงการพระราชดำริกว่า 4,700 โครงการ

เมื่อทั้ง 3 ศาสตร์มาบรรจบกัน จะเกิดนวัตกรรมที่ "เข้าเป้า" เช่น การใช้แอปพลิเคชันปักหมุดข้อมูลชุมชน (แทนการเขียนแผนที่กระดาษแบบเดิม) หรือการออกแบบผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นด้วยหลักวิศวกรรมที่ทันสมัย

 

ถอดรหัส ROYAL Model ยุทธศาสตร์ 5 ตัวอักษรเพื่อการจัดการตนเอง

เพื่อให้การเป็น วิศวกรสังคม มีทิศทางที่ชัดเจน การสังเคราะห์แนวคิดผ่าน ROYAL Model จึงช่วยให้เห็นภาพรวมของยุทธศาสตร์ดังนี้

 

กรณีศึกษา เมื่อ "เสน่ห์" ของชุมชน ถูกปลุกให้ตื่นด้วยงานวิจัย

นวัตกรรมสังคมไม่ใช่เรื่องของตัวเลขในรายงาน แต่มันคือเรื่องราวของ "ชีวิต" ที่เปลี่ยนไป

  • คืนชีวิตให้บ้าน "ครูไพบูลย์ บุตรขัน" จากบ้านที่เคยเงียบเหงาที่เชียงรากใหญ่ งานวิจัยเชิงพื้นที่ของราชภัฏได้ปลุกจิตวิญญาณเพลงลูกทุ่งขึ้นมาใหม่ จนถูกเสนอชื่อสู่ UNESCO ผลลัพธ์คือบ้านหลังเดิมกลับมาเปิดประตูต้อนรับนักปั่นจักรยานและคนรักดนตรี สร้างรายได้และรอยยิ้มให้ชาวมอญในพื้นที่อีกครั้ง

  • มหาวิทยาลัยผู้สูงอายุ (ลำลูกกา) โมเดลที่เปลี่ยนผู้สูงวัยจากกลุ่มที่สังคมเคยมองว่าเป็น "ภาระ" ให้กลายเป็น "พลัง" (Active Aging) ผ่านหลักสูตรที่ดึงศักยภาพคลังสมองของคนรุ่นใหญ่มาใช้ประโยชน์ สร้างความภูมิใจและสุขภาวะที่ดีอย่างยั่งยืน

  • นวัตกรรมปิ้งย่างโซล่าเซลล์ การนำความรู้จากคณะวิศวกรรมศาสตร์มาช่วยกลุ่มพ่อค้าแม่ค้า ลดต้นทุนพลังงานด้วยเทคโนโลยีที่จับต้องได้จริง 


มหาวิทยาลัยคือ "พลังของแผ่นดิน"

การพัฒนาประเทศในยุคใหม่ไม่ใช่การสั่งการจากบนลงล่าง แต่คือการที่มหาวิทยาลัย "โน้มตัว" ลงไปหา และชุมชน "เปิดรับ" มหาวิทยาลัยให้เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต เมื่อ วิศวกรสังคม ทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมระหว่าง ศาสตร์พระราชา ภูมิปัญญา และเทคโนโลยี ปัญหาที่เคยดูเหมือนยากเกินแก้ ก็จะถูกจัดการได้ด้วยปัญญา

ในวันที่โลกเปลี่ยนไป ทักษะของ วิศวกรสังคม ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในตัวนักศึกษา แต่คือทักษะที่พวกเราทุกคนต้องมี เพื่อสังเกตปัญหา รับมือกับอารมณ์ และลงมือสร้างนวัตกรรมเล็กๆ รอบตัว

"เพราะเมื่อพลังของแผ่นดินอย่างราชภัฏ ผสานกับพลังปัญญาของชุมชน ท้องถิ่นไทยจะไม่ได้แค่ 'อยู่รอด' แต่จะ 'อยู่อย่างทรงคุณค่า' และยั่งยืนตลอดไป"


ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย AM 1467 KHz
วันพฤหัสบดี เวลา 18.00 – 19.00 น.

วิศวกรสังคม บทบาทมหาวิทยาลัยกับยุทธศาสตร์สร้างชุมชนพลังบวกที่ยั่งยืน ตอน 1
วิศวกรสังคม บทบาทมหาวิทยาลัยกับยุทธศาสตร์สร้างชุมชนพลังบวกที่ยั่งยืน ตอน 2

 

หมายเหตุ: เนื้อหาหลักของบทความนี้เป็นการสังเคราะห์และวิเคราะห์จากการพูดคุยของ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ณกมล ปุญชเขตต์ทิกุล อาจารย์สาขาวิชาพัฒนาชุมชน มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร ในหัวข้อเรื่อง วิศวกรสังคม บทบาทมหาวิทยาลัยกับยุทธศาสตร์สร้างชุมชนพลังบวกที่ยั่งยืน จากรายการ “คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน” EP.47 หากมีข้อผิดพลาดประการใด ผู้เขียนขออภัยมา ณ โอกาสนี้ และขอขอบคุณ  ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ณกมล ปุญชเขตต์ทิกุล เป็นอย่างสูง สำหรับการแบ่งปันเรื่องราวและแรงบันดาลใจในครั้งนี้

เรียบเรียง/บทความโดย ดลรวี ภัทรกุลพิมล

  • โปรดิวเซอร์รายการ “คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน”
  • ที่ปรึกษานโยบายสาธารณะจากฐานชุมชน 
  • Public Policy Advisor for Community-Driven Systemic Change 

คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน รายการที่จะนำคุณไปสัมผัสกับ อัตลักษณ์ท้องถิ่น ภูมิปัญญาไทย เศรษฐกิจพอเพียง และแนวคิดดีๆ จากบุคคลต้นแบบ ปราชญ์ชาวบ้าน เพื่อเป็นพลังสรรค์สร้าง คุณภาพชีวิตทีดี อย่างยั่งยืน

  • ออกอากาศทาง สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย วิทยุเพื่อการเรียนรู้และเตือนภัย ภาคกลาง AM 1467 KHz ทุก วันพฤหัสบดี เวลา 18.00 น. - 19.00 น. และ
  • ออกอากาศทางช่องทาง Live Streaming ผ่าน Facebook Live "คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน" ทุก วันพฤหัสบดี เวลา 18.00 น. - 19.00 น. และ
  • สามารถมารับชมย้อนหลังผ่านทาง Youtube ช่อง "คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน" ได้อีกช่องทางหนึ่ง...

เพจ & Youtube : รายการคุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน

เกี่ยวกับเรา : รายการ "คุณภาพชีวิตดีที่บ้านฉัน" เราคือใคร?

ป.ล. หากบทความนี้มีประโยชน์ ฝากช่วยกันแชร์ บทความนี้ส่งต่อๆ ออกไปสู่กลุ่มผู้คนวงกว้างให้ได้รับคุณประโยชน์... แบ่งปันความรู้ดีๆ กันนะครับ หนึ่งความรู้ หนึ่งความคิดดีๆ อาจจะเปลี่ยน ช่วยเหลือ ผู้คน และสังคมได้นะครับ และที่สำคัญสิ่งเล็กๆ ที่ท่านทำในวันนี้สามารถเปลี่ยนแปลงโลกนี้ให้ดียิ่งขึ้นได้ ขอขอบคุณทุกท่านจากหัวใจ ไว้ ณ โอกาสนี้นะครับ... แล้วกลับมาพบกันใหม่ในบทความต่อๆไปนะครับผม ^_^

Labels: ,
สมัครสมาชิก: ความคิดเห็น (Atom)

บทความที่ได้รับความนิยม